Budowa

„Wilczy Szaniec” nie był jedyną kwaterą wodza III Rzeszy. W Europie istniało ich kilka, w Niemczech, przy granicy belgijsko-francuskiej, na terenie Austrii i na Ukrainie. Prusy Wschodnie znajdowały się w bliskim sąsiedztwie Związku Radzieckiego, który była dalszym celem niemieckiej agresji i głównie z tego względu nadawały się do umiejscowienia tu głównej kwatery Wermachtu. Innym czynnikiem lokalizacji było duże bezpieczeństwo obszaru chronionego od wschodu rozległymi powierzchniami Wielkich Jezior Mazurskich oraz bunkrami Giżyckiego Rejonu Umocnień. Wczesną jesienią 1940 roku do Kętrzyna przybyła grupa specjalna celem określenia przydatności pobliskich terenów leśnych pod budowę głównej niemieckiej kwatery wojennej. W grupie tej znajdowali się wysocy funkcjonariusze państwowi, a wśród nich Fritz Todt. Był on szefem ogólnopaństwowej organizacji budowlanej, biorącej nazwę od jego nazwiska.

Podkętrzyński las służył do wojny jako tereny rekreacyjne. Od 1911 roku stał tu między innymi dom wypoczynkowy. Jesienią 1940 roku rozpoczęto na rozkaz przywódcy III Rzeszy w lesie pod miejscowością Goerlitz, obecnie Gierłoż, rozpoczęto budowę jak oficjalnie podano Zakładów Chemicznych „Ascania”. W rzeczywistości zaczął powstawać system obiektów dowodzenia, nazwany później „Wilczym Szańcem” – „Wolfschanze”.

Budowa i rozbudowa kwatery trwała 4 lata. Pierwsze budowle zaczęły powstawać w sierpniu 1940 roku. Były to obiekty drewniane i ceglane. Plan ataku na Związek Radziecki zakładał, iż większość terytorium europejskiej części zostanie zdobyta już w grudniu 1940 roku, między innymi Moskwa, Leningrad, Kaukaz. Ponieważ planów nie udało się zrealizować, w 1942 roku przystąpiono do rozbudowy kwatery.

Ogranizacja Todt zatrudniała przy budowie kwatery robotników wielu specjalności. Ekipy często wymieniano. Szacuje się, że przez okres budowy kwatery pracowało tu kilkanaście tysięcy osób.

Rozbudowa

Wiosną 1944 roku z związku z pogarszającą się sytuacją na froncie wschodnim zaczęto budować i rozbudowywać największe obiekty kwatery, tzw. schrony ciężkie. Na terenie kwatery powstało ich 7, w strefie I pięć.